Bartın’ın önemli yerleşim yerlerinden biri de Asma semtidir.

asma-bartin-tarihi-1

Asma Köprü’nün baş tarafı Kırtepe Mahallesi, karşı yakada Gölbucağı Mahallesi hudutları içerisindedir. Bu iki mahalleyi bir dere ayırır ve üzerinde bulunan köprü iki mahalleyi birbirine bağlar. Tarihi dokusunu biraz kaybetmesine rağmen yine geçmiş yılların izlerini az da olsa taşımaktadır. Bilhassa Asma semti geçmişte Rum Mahallesi olarak anılır. 1821’de buraya iskan edilen Rum ve Ermeniler, 1923 yılında Lozan Antlaşması’ndan sonra Bartın’dan mübadele ile Yunanistan’a göç etmişlerdir.

 

asma-bartin-tarihi-2

 

Asma semti tarihe tanıklık eden kilise “Kültür Evi” İstiklal İlkokulu, eski ahşap evler, yollar aynen korunmasına rağmen yine de geçen yıllar içerisinde sivil mimari örnekleri dediğimiz ahşap evlerin yıkılması ve yanmasıyla tarihi dokusunu kaybetmesine rağmen yine günümüze intikal eden bu evlerin restore edilmesiyle geçmişi bize yaşatmaktadırlar. En önemlisi tarihi Asma Kahvesinin karşısında bulunan “Gavur Taşı” denilen 1923’e kadar Rum Mezarlığı olan ve günümüzde şelalenin olduğu mekan. Yine günümüzde Cümle Kapısı olarak günümüze intikal eden eski Orta Mektebin giriş kapısı ve bu bahçede bulunan günümüzde temelleri gün ışığına çıkarılarak binanın tekrar yeni baştan yapılacağını geçen yazılarımızda belirttiğimiz eski Orta Mektebimiz yoktur ama kapısı, bahçesi ve büstüyle geçmişin bir hatırası olarak bulunmaktadır.

asma-bartin-tarihi-23jpg

 

1931 yılından 1970’li yıllara kadar Orta Mektep olarak hizmet veren Bodosaki Konağı’nın tekrar yapılacağı günler yakındır. Orası Bartın milli eğitim tarihinde çok önemli bir yer olmasına rağmen eğitim tarihimizde yerini almış bir yerdir.

Bu sayfada tanıtacağımız bu Asma semtinin günümüze kadar intikal eden 4 siyah-beyaz fotoğraf ile tanıtmak istiyoruz. Belki o günleri bilenler vardır. Biz burada görüntülerin ışığında biraz tarih biraz nostalji diyerekten Bartın tarihine katkıda bulunmak istiyoruz.

asma-bartin-tarihi-4

 

Fotoğraf 1: 1940 yılında çekilen bir fotoğraf. Kırtepe Mahallesi Gavur Taşı denilen günümüzde şelalenin olduğu mekandan Bartın Irmağı, Orta Mektep arkasında amfi binası ve geride sağda 1937 yılında açılışı yapılan elektrik santrali binası görülmektedir. Yalnız günümüze intikal eden elektrik santrali binası şimdiki Kültür Evi olup aslında burası Aya Nikolos Kilisesidir. Görünürde olan ahşap evler bunların her biri konaktadır ama yangınlarda kül olmuşlardır. Bir de burada ortaokulun cümle kapısı günümüze tanıklık etmektedir.

Fotoğraf 2: 23 Nisan 1936. Köprü tarafından Turgut Işık Caddesi’ne doğru bakıldığında yol yeni yapılmış, sağ tarafta görünen evin olduğu yerde betonarme bir ev ve şimdiki görünümü itibariyle buralar çok değişikliğe uğramış olarak görülmektedir. Günümüzde burada sağ tarafta Faik Alemdaroğlu Çeşmesi ve yanından yukarıya doğru yol açılmış olarak görülmektedir. İlkokul öğrencileri önde Halk Evi Bandosu görülmektedir.

Fotoğraf 3: 1939 Cumhuriyet Bayramı’nda çekilen bir fotoğraf. Fotoğrafta Turgut Işık Caddesinin başlangıcı görülmektedir. Yol günümüzde aynı fakat sol tarafta görünen Orta Mektep binası ve amfisi yok. Kapı duruyor ve günümüzde bu okulun bahçesinde Bartın Lisesi binası bulunmaktadır.

Fotoğraf 4: 1935 yılında çekilen bir fotoğraf karesinde Bartın Asma Köprü altında Zonguldak Milletvekili Doktor Mithat Bey, Bartın Gazetesi Kurucusu ve Baş Yazarı İbrahim Cemal Aliş, Halk Evi Başkanı Kemal Samancıoğlu, Uçkun aldı sandalda Bartın Orta Mektebi öğrencilerinin gezdirdiği bir fotoğraf. O yıllarda Bartın Irmağı kenarları tertemiz ve doğal görülmektedir. Bir de günümüze baktığımızda buralar doldurulmuş her geçen gün doldurulmaya devam edilmektedir. Çöpler inşaat artıkları bu tabi güzellikte olan Asma Köprü ve çevresini her gün kirletmektedirler. Bu konuda görevlileri görevlerini yapmaları için bu ırmak kenarlarına bir bakmalarını, incelemelerini istiyoruz. Karşı tarafta Asma Taksinin bulunduğu büro ve Kültür Evine giden yol 1935 yılındaki haliyle görülmektedir.

 

Yazan: Çetin Asma

Bartın'dan Haberin Olsun!

Bartın'da olup biten her şeyden; güncel haberlerden, etkinliklerden, yeni sinema filmlerinden ilk senin haberin olsun istiyorsan mail bültenimize abone olabilirsin!

Sende bir yorum yaz :

Please enter your comment!
Please enter your name here